Қазақстандағы этносаралық қатынастар Орталық Азия өңірі контекстінде: салыстырмалы тарихи-географиялық талдау
DOI:
10.48010/212bv288Кілт сөздер
этносаралық қатынастар, мәдени өзара әрекеттесу, Қазақстан, Орталық Азия, мәдени әртүрлілік, ұлт құру
Аңдатпа
Жаһандық өзара байланыстар күшейген қазіргі кезеңде этносаралық қатынастардың ерекшеліктерін жан-жақты түсіну өзекті және ерекше маңызға ие. Бұл зерттеуде Қазақстандағы этносаралық қатынастардың даму ерекшеліктері кешенді түрде талданып, оларды Орталық Азия өңірінің кең ауқымды тарихи және географиялық контексінде қарастырылды. Тарихи деректер мен географиялық ерекшеліктерді зерделеу арқылы зерттеу соңғы бірнеше ғасырда қалыптасқан өңірдің этникалық құрылымын түсіндіруге бағытталған қазіргі ғылыми тәсілдерді толықтыруды және академиялық ойды кеңейтуді мақсат етеді. Зерттеуде қарастырылған негізгі нысан этникалық құрамы алуан түрлі және аймақтық ерекшеліктерімен сипатталатын Қазақстан болып табылады. Зерттеу Қазақстандағы қазіргі этносаралық қатынастардың жай-күйін жан-жақты талдап, олардың тарихи қалыптасу жолын, эволюциясын және Орталық Азияның басқа мемлекеттерімен салыстырғандағы өзіндік ерекшеліктерін сыни тұрғыдан зерделейді. Сонымен қатар, Орталық Азия аумағы елдеріне ортақ сын-қатерлер мен проблемалық мәселелер қарастырылып, Қазақстандағы этносаралық өзара іс-қимылдың өзекті қырлары да сипатталады. Мақала Қазақстандағы этносаралық үдерістерді Орталық Азия кеңістігімен салыстыра отырып тарихтың, географияның және мәдениеттің этносаралық өзара ықпалдастықты қалыптастырудағы рөлі туралы әзірленген ғылыми тұжырымдарды академиялық қоғамдастықтың талқылауына ұсынады.
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Әдебиеттер тізімі
1 Liu, G. (1998). Ethnic Harmony and Conflicts in Central Asia: Origins and Policies, 73–92. Palgrave Macmillan, London. https://doi.org/10.1007/978-1-349-26226-7_5.
2 Gaziyev, J. (2008). Ethno-nationalism and ethnic conflicts in Central Asia. Durham University. Political Science – Doctoral dissertation.71. http://etheses.dur.ac.uk/71/
3 Laruelle, M. (2018). Why No Kazakh Novorossiya? Kazakhstan’s Russian Minority in a Post-Crimea World. Problems of Post-Communism, 65(1), 65–78. https://doi.org/10.1080/10758216.2016.1220257
4 Akunova, G. C. (2020). Central Asian States: Difficulties on the Path of Rapprochement. Post-Soviet Issues, 7(3), 300-311. https://doi.org/10.24975/2313-8920-2020-7-3-300-311
5 Baranov, N. A., & Kok, S. (2021). The Difficult Path to a Civil Nation: The Experience of Nation-Building in Modern Kazakhstan. Post-Soviet Issues, 8(1), 136-151. https://doi.org/10.24975/2313-8920-2021-8-1-136-151
6 Kapyshev, A.K., Tuleuova, B.T., & Svinarchuk, A.I. (2024). On the problems of education of national minorities in Kazakhstan in the 20s and 30s of the XX century (on the materials of Northern Kazakhstan). Bulletin of Karaganda University. Series History. Philosophy, 114(2), 106–121. https://doi.org/10.31489/2024hph1/106-121
7 Cummings, S.N. (2012). Understanding Central Asia: Politics and Contested Transformations (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203403143
8 Diyarbakirlioğlu, K. (2022). Forms of identity: the post-soviet dynamics of Central Asia. Social Sciences Studies Journal (SSSJournal), 4(18), 1915-1924. https://doi.org/10.26449/SSSJ.582
9 Omelicheva, M. Y. (2015). Nationalism and Identity Construction in Central Asia: Dimensions, Dynamics, and Directions. Rowman & Littlefield.
10 Satpayev, D., & Umbetaliyeva, Т. (2015). The protests in Zhanaozen and the Kazakh oil sector: Conflicting interests in a rentier state. Journal of Eurasian Studies, 6(2), 122-129. https://doi.org/10.1016/j.euras.2015.03.005
11 Rogowitz, B.E. & Treinish, L.A. (2015). Data Visualization: The End of the Rainbow. IEEE Spectrum, 52(12), 48-57. https://doi.org/10.1109/6.736450
12 Fierman, W. (1998). Language and identity in Kazakhstan: Formulations in policy documents 1987–1997. Communist and Post-Communist Studies, 31(2), 171-186. https://doi.org/10.1016/S0967-067X(98)00005-1
13 Diener, A. C., & Hagen, J. (2013). From socialist to post-socialist cities: narrating the nation through urban space. Nationalities papers, 41(4), 487-514. https://doi.org/10.1080/00905992.2013.768217
14 Hugo, G. (2005). Migration in the Asia-Pacific region. Policy Analysis and Research Programme of the Global Commission on International Migration. University of Adelaide, National Centre for Social Applications of GIS. https://www.iom.int/sites/g/files/tmzbdl486/files/2018-07/RS2.pdf
15 Dave, B. (1996). Politics of language revival: National identity and state building in Kazakhstan. Syracuse University. Political Science - Dissertations.85. https://surface.syr.edu/psc_etd/85
16 Pomfret, R. (2019). The Central Asian Economies in the Twenty-First Century: Paving a New Silk Road. Princeton University Press.
17 Clarke, D. (2020). Cultural diplomacy. In Oxford Research Encyclopedia of International Studies. Oxford University Press.
18 Minto-Coy, I. D. (2016). The role of diasporas in the growth and internationalisation of businesses in countries of origin. In M. Elo & L. Riddle (Eds.), Diaspora Business. https://doi.org/10.1163/9781848884038_004
19 United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific. (2019). Statistical Yearbook for Asia and the Pacific (Asia and the Pacific SDG Progress Report). UN Publications. https://doi.org/10.18356/12d0a50f-en
20 de Vaulgrenant, M. P. (2023, March 31). Shifting migration patterns in Central Asia. European Institute for Asian Studies. https://eias.org/publications/op-ed/shifting-migration-patterns-i n-central-asia-the-path-towards-resilience/
21 Quadri, G. J., Wang, A. Z., Wang, Z., Adorno, J., Rosen, P., & Szafir, D. A. (2024). Do you see what I see? a qualitative study eliciting high-level visualization comprehension. In Proceedings of the 2024 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems, 1-26. https://doi.org/10.1145/3613904.3642813
22 Hjelle, S., Mikalef, P., Altwaijry, N. & Parida, V. (2024). Organizational decision making and analytics: An experimental study on dashboard visualizations. Information & Management, 61(6), 104011. https://doi.org/10.1016/j.im.2024.104011
23 Ladegaard, J., & Nielsen, J. G. (2019). Context in Literary and Cultural Studies. UCL Press. https://doi.org/10.14324/111.9781787356245
24 Sharipova, R., & Shormanbayeva, D. (2024). Ethnic Identification of the Younger Generation of Students and Interethnic Relations Among Students. IEEE 6th International Symposium on Logistics and Industrial Informatics (LINDI), 245-248. https://doi.org/10.1109/LINDI63813.2024.10820379
25 Tengrinews.kz (2023, July 21) Yazyk nashego budushchego: Kak menyaetsya situaciya s kazahskim v shkolah i vuzah strany. https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/yazyik-nashego-buduschego-menyaetsya-situatsiya-kazahskim-505163/
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.
Авторлық құқық (c) 2026 Риззат Тасым, Нурбек Пусырманов , Еркебулан Жумашов