DOI:
Кілтті сөздер
Қазақстан, бұқаралық сана, ақпараттық-идеологиялық әсері, азаматтық және этно-ұлттық қабылдау, қауіптер, мүмкіндіктер
Бұқаралық сана көп жағдайда қазіргі қазақстандық қоғамның әлеуметтік және мәдени келбетін анықтайды. Қазақстанның бұқаралық санасының қалыптасуына оның идеологиялық, діни-өркениеттік және саяси-идеологиялық негіздерінің мазмұны мен ерекшеліктерін айқындайтын мәдени-тарихи және әлеуметтік-саяси алғышарттар әсер етті. Кез келген басқа қоғамдағы сияқты Қазақстандағы бұқаралық сана бұқаралық сананың философиялық, діни және саяси негіздеріне әсер ететін әртүрлі ішкі және сыртқы әсерлерді бастан кешіреді. Қазіргі әлемде және посткеңестік кеңістікте геосаяси, діни-өркениеттік, әлеуметтік-экономикалық процестердің қарқындылығының артуы жағдайында бұқаралық санаға ықпалы күшейіп, Қазақстанның ұлттық бірегейлігі мен егемендігіне сын-қатерлер күшейе түсуде. Сонымен қатар, Қазақстанның бұқаралық санасына әсер ететін дағдарыстық жағдайлар онымен бірге оның оң дамуына, оның философиялық, діни және саяси негіздерін нығайтуға, қазақстандық қоғамды топтастыруға ықпал етуге мүмкіндік береді. Мақалада бұқаралық әлеуметтанулық сауалнама, сараптамалық сұхбат және фокус-топтар материалдарында Қазақстанның бұқаралық санасына ақпараттық-идеологиялық әсерді азаматтық және этноұлттық қабылдау зерттеледі. Әлеуметтанулық зерттеу деректерін талдау Қазақстанның бұқаралық санасына кейбір ақпараттық шабуылдар әртүрлі этностар өкілдерінің этноұлттық қабылдауын тудыруы мүмкін екенін көрсетеді. Бұл елдің этносаралық тұрақтылығына, егемендігі мен аумақтық тұтастығына қауіп төндіреді. Мақалада ақпараттық әсерлерді азаматтық қабылдау Қазақстандағы этносаралық тұрақтылық қатерлеріне қарсы тұрудың негізгі тәсілдерінің бірі болып табылатыны көрсетілген.