Аңдатпа

Мақалада адамның әлемге эстетикалық қатынасының ерекшеліктері қарастырылады. Бұл қатынас тәсілдері әлеммен байланысудың формалары, бейнелері немесе модальдылықтары деп аталады. Кез келген бір модальдылықтағы өзгеріс логикалық тұрғыдан басқаларына да әсер етеді. Модальдылықтың қайнар көзі мен оны жүзеге асырушысы адам – субъект болғанымен, олар өздерінің болмыс тәсілі мен құрылымдық элементтері бойынша бір-бірінен сапалық тұрғыдан ерекшеленеді. Бұл айырмашылықтар мақалада жан-жақты көрсетілген. Сондай-ақ эстетикалық қатынастың этикалыққа қарағанда танымдық қатынасқа анағұрлым жақын екені дәлелденеді. 
Адамның әлемге танымдық қатынасы ғылым ретінде қалыптасса, эстетикалық қатынас өнер саласында іске асады, ал этикалық қатынас өз кезегінде адамгершілік пен моральдік жүйелерге жіктеледі. Адамның әлемді танымдық тұрғыда игеруі әлеуметтік-мәдени қабылдаудан бастау алады (этикалық және эстетикалық қатынастардағы сияқты), сонымен бірге оның әмбебап-ілім негіздеріне сүйенеді. Танымдық және эстетикалық қатынас, өзінің мәнінде, әрекет пен зерделеудің (қабылдаушы пайымдаудың) бірлігі ретінде көрінеді, мұнда басымдық зерделеуге тиесілі. Мақалада адамның әлемге эстетикалық қатынасын талдау барысында «ұғым», «образ», «қиял», «көркемдік пішін», «зерделеу» сияқты категориялар қарастырылған. Сондай-ақ эстетикалық, танымдық және этикалық қатынастардың шынайылыққа бағытталу сипатының бір-бірінен айырмашылығы да негізделіп көрсетіледі. Осыған қарамастан, танымдық және этикалық қатынас әртүрлі негіздер бойынша теріс сипатқа ие болса, эстетикалық қатынас оң сипатта болып, қабылдаушы және ынтымақтас сипатта көрінеді.