DOI:
Кілтті сөздер
исламдық сана, радикалдану, діни экстремизм, қауіпсіздік, дерадикализация, діни сауаттылық, ұлттық бірегейлік
Аталған мақала қазіргі Қазақстандағы исламдық сананың радикалдану процестерін жан-жақты талдауға арналған. Зерттеуде радикалды діни идеологиялардың таралуына әсер ететін әлеуметтік-экономикалық, тарихи-мәдени және психологиялық факторлар анықталады. Жұмыста қазақстандық қоғамдағы діни радикализмнің негізгі көріністері, олардың қазіргі әлеуметтік-саяси жағдайға әсері қарастырылады. Автор радикалды діни идеологияның таралуына ықпал ететін негізгі себептерді, атап айтқанда, әлеуметтік теңсіздік, жұмыссыздық, тарихи сананың бұзылуы, дәстүрлі құндылықтардың дағдарысы және діни сауаттылықтың төмен деңгейін анықтайды. Зерттеуде діни радикализмнің алдын алу мен қарсы тұрудың тиімді шаралары ұсынылады, оның ішінде білім беру бағдарламаларын жетілдіру, діни сауаттылықты арттыру, дәстүрлі ислам құндылықтарын насихаттау, әлеуметтік-экономикалық даму бағдарламаларын іске асыру және радикалды топтардың идеологиясына карсы тұру шаралары қарастырылады. Жұмыста қазақстандық қоғамның рухани қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін мемлекеттік органдар мен діни ұйымдардың, азаматтық қоғам институттарының өзара әрекеттестігі талданады. Аталған мақала ғылыми объективтілік, жүйелілік және кешенді тәсіл қағидаттарына негізделген тарихи-салыстырмалы, әлеуметтік-психологиялық, институционалдық, жүйелі және саяси-құқықтық талдау әдістерін қолданады. Осы әдістердің кешенді түрде қолданылуы радикалдану үдерістеріне қарсы іс-қимылдардың тиімді тәсілдерін айқындауға мүмкіндік берді. Жұмыстың ғылыми және практикалық маңыздылығы Қазақстанның діни қауіпсіздігін қамтамасыз ету саласындағы мемлекеттік саясатты жетілдіруге қосқан үлесімен анықталады.