Қазақстан жастарындағы діннің рөлі мен құндылықтары: Алматы университеттері студенттері арасындағы постковидтік сауалнама нәтижелері
DOI:
https://doi.org/10.48010/7c5aeq71Кілт сөздер:
сәйкестікті қалыптасуы, COVID-тен кейінгі кезең, психологиялық уәждер, діни конверсия, діни құндылықтар, әлеуметтік мотивтер, жастарАңдатпа
Зерттеу жұмысының мақсаты діни сенімдер мен рухани бағыттардың жастардың адамгершілік санасының қалыптасуына, әлеуметтік белсенділігіне және тұлғалық дамуына қалай әсер ететінін түсінуге бағытталған. Алматы қаласындағы университтеттік WhatsApp топтары арқылы жүргізілген онлайн сауалнамаға 127 адам қатысты. Белгіленген 18-35 жас өлшеміне сәйкес келмеген 7 сауалнама таңдаудан шығарылып, қорытынды іріктемеге 120 респонденттің жауабы енгізілді. Сауалнама діни сәйкестікті, діни әдет-ғұрыптарды және діннің азаматтық және қоғамдық өмірдегі маңыздылығын зерттеуге арналған. Деректер Google Forms жүйесі автоматты түрде қалыптастырған жиіліктер мен пайыздар негізінде сипаттамалық әдіспен талданды. Діни наным-сенімдер, құндылық бағдарлары және университет студенттерінің азаматтық болмысы арасындағы қарым-қатынасқа ерекше назар аударылды. Нәтижелер діннің респонденттердің жеке басы мен дүниетанымын қалыптастыруда маңызды рөл атқаратынын, алайда оның көріністері зерттелген іріктеме шегінде әртүрлі екенін көрсетті. Зерттеу дәстүрлі діни көзқарас пен қазіргі зайырлы немесе гуманистік көзқарастар арасындағы күрделі қатар өмір сүруді көрсетеді, бұл діннің мағынаның, моральдық бағыттың және өміршеңдіктің қайнар көзі ретіндегі тұрақты өзектілігін көрсетеді. Пандемиядан кейінгі өзгерістер туралы жауаптар респонденттердің ретроперспективті бағаларын көрсетеді және COVID-19 пандемиясының діндарлыққа себептік ықпалын дәлелдемейді
Әдебиеттер тізімі
1 Turysbekova, D. A., & Toleugaliyeva, S. T. (2025). Youth and religion: Exploring the motivations behind religious commitment and identity formation. JETE: Journal of Philosophy, Religious and Cultural Studies, 153(3), 119–136.
2 Norris, P., & Inglehart, R. (2019). Cultural backlash: Trump, Brexit, and authoritarian populism. Cambridge University Press. https://www.academia.edu/36457711/Cultural_Backlash_Trump_Brexit_and_the_Rise_of_Authoritarian_Populism
3 Pew Research Center. (2018). The age gap in religion around the world. https://pewrsr.ch/2JKYwWh
4 Putranta, H. (2023). Implications of the social reconstructionism philosophy on the elimination discourse of the national examination in Indonesia. The World of the Orient, 118(1), 169–182.
5 Perzashkevich, A. (2021). Ancient witin (Goi) of Torah with its Septuagint and Vulgate counterparts and Arya of Rigveda. The Oriental Studies, 87, 113–142.
6 Shokin, V. K., & Abushenko, V. L. (n.d.). Aksiologiya / Gumanitarnyj. Center of Humanitarian Technologies. https://gtmarket.ru/concepts/6894
7 Nagoeva, L. Kh. (2022). Value orientations: Concept and phenomenon. New Technology, 4, 286–289.
8 Chirico, F., & Magnavita, N. (2019). The spiritual dimension of health for more spirituality at workplace. Indian Journal of Occupational and Environmental Medicine, 23(2), 99.
9 Koenig, H. G. (2006). Suicide in the elderly: Case discussion. Southern Medical Journal, 99(10), 1188–1189.
10 Rogers, A. A., Ha, T., & Ockey, S. (2021). Adolescents’ perceived socio-emotional impact of COVID-19 and implications for mental health: Results from a US-based mixed-methods study. Journal of Adolescent Health, 86(1), 43–52.
11 Pickering, J. C., Al-Baldawi, Z., McVean, L., Adan, M., Amany, A. R., Al-Baldawi, Z., Baker, L., & O’Sullivan, T. (2022). Insights on the COVID-19 pandemic: Youth engagement through Photovoice. International Journal of Disaster Risk Reduction, 83, 1897–1906.
12 Thandiwe, N. N., Zanele, G. B., & Dumisani, W. M. (2021). Understanding the impact of COVID-19 in the spiritual life of the Church community. Pharos Journal of Theology, 102(2), 1–16.
13 Upenieks, L. (2022). Religious/spiritual struggles and well-being during the COVID-19 pandemic: Does “taking religion” help or hurt? Review of Religious Research, 62(2), 249–278.
14 Widigdo, M. S. A. (2024). Revisiting the relevance of religion in the post-COVID-19 pandemic: A critical analysis through the lens of religious scholarship—Freud, James, and Dewey. Intellectual Discourse, 32(1), 319–340.
15 Baker, J. O., Martí, G., Braunstein, R., Whitehead, A. L., & Yukich, G. (2020). Religion in the age of social distancing: How COVID-19 presents new directions for research. Sociology of Religion, 81(4), 357–370.
16 Lee, S., & Oh, S. (2021). Religion and public conflict in the post-COVID era: The case of Protestant churches in South Korea. Religions, 12(10), 1–18.
17 Olonade, Y. O., Adetunde, C. O., Iwelumor, S. O., Ozoya, I. M., & George, O. T. (2021). Coronavirus pandemic and spirituality in southwest Nigeria: A sociological analysis. Heliyon, 7(3), 1–8.
18 Doehring, C. (2020). Coping with moral struggles arising from coronavirus stress: Spiritual self-care for chaplains and religious leaders. Chaplaincy Innovation Lab. https://chaplaincyinnovation.org/wp-content/uploads/2020/03/Doehring-2020-Coping-with-moral-struggles-arising-from-coronavirus-stress.pdf
19 Coppen, L. (n.d.). Will coronavirus hasten the demise of religion or herald revival? The Spectator. https://www.spectator.co.uk/article/will-coronavirus-cause-a-religious-resurgence-or-its-ruination/
20 Jin, S., Cook, A. R., Kanwagi, R., Larson, H. J., & Lin, L. (2024). Comparing role of religion in perception of the COVID-19 vaccines in Africa and Asia Pacific. Communications Medicine, 4, Article 212. https://doi.org/10.1038/s43856-024-00628-2
21 Alimbekova, G. T., Shabdenova, A. B., & Lifanova, T. Y. (2020). Religiosity of the urban community in Kazakhstan. RUDN Journal of Sociology, 20(2), 323–332. https://doi.org/10.22363/2313-2272-2020-20-2-323-332
22 Kabidenova, Zh., Rysbekova, S. S., Rysbekova, G. E., & Duisenbayeva, A. (2016). Contours of attitude of adolescents towards religion and religious identification in Kazakhstan. Global Media Journal, 9(2), 1–6.
23 Smagulov, K. (n.d.). The religious situation today in Kazakhstan. Central Asia and the Caucasus. https://cyberleninka.ru/article/n/the-religious-situation-today-in-kazakhstan
24 Ashilova, M. S., Kim, O. Ya., Begalinov, A. S., & Begalinova, K. K. (2023). The value system of modern youth after the COVID-19 pandemic. The Education and Science Journal, 25(7), 172–191.
25 Thakur, P., Thakur, V., Sapra, M., Srivastava, S., & Kumar Singh Patel, S. (2024). Post COVID-19 era: Re-emergence of known and future (x) viral pathogens. Vacunas (English Edition), 25(3), 403–414.
26 Exline, J. J., Pargament, K. I., Grubbs, J. B., & Yali, A. M. (2014). The Religious and Spiritual Struggles Scale: Development and initial validation. Psychology of Religion and Spirituality, 6(3), 208–222.
27 Zhaksybayeva, A., Zatov, K., & Zhaksybayev, A. (2021). Factors influencing the process of religious conversion and related typology of religious conversion. Eurasian Journal of Religious Studies, 28(4), 20–29.
28 Rashimbetov, R., & Mazhiev, G. (2024). Sharia motivation in a secular country: An empirical study among people in Kazakhstan. Eurasian Journal of Religious Studies, 39(3), 78–89.
29 Zeinesh, M., Dosmagambetova, J., Aimbetova, U., & Khalykov, K. (2024). Revitalization of religious consciousness of the youth of the Republic of Kazakhstan. Eurasian Journal of Religious Studies, 38(2), 40–49.
30 Likert, R. (1932). A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology, 22(140), 1–55.
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Диана Турысбекова, Самал Толеугалиева , Макпал Искакова
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.