АЛМАТЫ ҚАЛАСЫНДАҒЫ ПРЕСВИТЕРИАНДЫҚ ШІРКЕУЛЕРДІҢ ӘЛЕУМЕТТІК ҚЫЗМЕТ ТӘЖІРИБЕСІ
DOI:
https://doi.org/10.48010/esy8ta52Кілт сөздер:
Қазақстандағы протестантизм, пресвитериандық шіркеулер, әлеуметтік капитал, діни қауымдар, көпконфессиялы қоғам, әлеуметтік интеграция, дінаралық диалогАңдатпа
Мақалада Алматы қаласындағы пресвитериандық шіркеулердің әлеуметтік қызметіне талдау жасалады. Зерттеу ішкі қауымдық байланыстарды нығайту, әртүрлі мәдени топтармен өзара әрекеттесу және мемлекеттік, әлеуметтік ұйымдармен байланыс орнату үдерістерін қамтиды. Эмпирикалық материал ретінде «Сион», «Вифлеем», «Надежда» шіркеулерінде жүргізілген сұхбаттар, бақылау және цифрлық контентті сараптау нәтижелері пайдаланылды. Пресвитериандық қауымдардың әлеуметтік қызметі интеграцияны күшейтіп, қалалық бастамаларға серіктес болуға әлеуетті екені анықталды. Зерттеу нәтижелерін түсіндіруде П. Бурдьё, Дж. Коулман және Р. Патнэмнің әлеуметтік капитал туралы классикалық тұжырымдамалары пайдаланылды. Бұл теориялық көзқарастар діни қауымдардың ішкі сенім жүйесін, түрлі әлеуметтік топтармен байланысын және институционалдық құрылымдармен өзара әрекеттесуін терең түсіндіруге мүмкіндік берді. Қазіргі кезде пресвитериандық шіркеудің догматикалық және экклезиологиялық негіздері жүйеленіп, олардың қазіргі заманғы интерпретациясы заманауи қоғамдық-мәдени өзгерістерге және жергілікті әлеуметтік контекстке бейімделу тұрғысынан зерделенуде. Осы тұрғыдан, Алматы қаласындағы пресвитериан қауымдарының әлеуметтік қызметін пресвитериандық ілім және оның қазақстандық контекстке қарастырылады. Зерттеу тақырыбының өзектілігі пресвитериан шіркеулерінің діни және әлеуметтік қызметін тереңірек түсінуге, сондай-ақ қоғамдағы діни келісім мен толеранттылықты нығайтуға ықпал ететін ұсыныстар әзірлеуге мүмкіндік береді деп негізделеді. Авторлар пресвитериандық қауымдар әлеуметтік қызмет тәжірибесі арқылы Қазақстандағы миссионерлік қызметін жоспарлы жүзеге асыруда деген қорытынды жасайды.
Әдебиеттер тізімі
1 Borbasova, Q. M., Buzheeva, A. B., & Aldzhanova, N. K. (2016). Qazaq halqynyń dini sanasynyń qalyptasuy men damu erekshelikteri [Features of the formation and development of the religious consciousness of the Kazakh people]. QazUU habarshysy. Filosofiya seriyasy. Mádeniettanu seriyasy. Sayasattanu seriyasy, (4), 165–170. (In Kazakh)
2 Qurmanalieva, A. D., Abzhalov, S. Ó., & Meirbaev, B. B. (2015). Álemdik dinder: Oqu quraly [World religions: Textbook]. Qazaq universiteti. (In Kazakh)
3 Burd’e, P. (2002). Formy kapitala [The forms of capital]. Ekonomicheskaya sotsiologiya, 3(5), 60–74. https://doi.org/10.17323/1726-3247-2002-5-60-74 (In Russian)
4 Koulman, Dzh. (2001). Kapital sotsial’nyi i chelovecheskii [Social and human capital]. Obshchestvennye nauki i sovremennost’, (3), 122–139. (In Russian)
5 Patnem, R. (2001). Delai sam [Do it yourself]. Liberal’naya missiya. (In Russian)
6 Kravets, S. N. (2010). Protestantizm kak sotsial’no-kul’turnyi fenomen [Protestantism as a sociocultural phenomenon]. Rossiiskii gosudarstvennyi gumanitarnyi universitet. (In Russian)
7 Kravets, S. N. (2010). Protestantizm kak sotsial’no-kul’turnyi fenomen [Protestantism as a sociocultural phenomenon] (pp. 11–148). Rossiiskii gosudarstvennyi gumanitarnyi universitet. (In Russian)
8 Seidumanov, S. T. (Ed.). (2023). Svetskie i religioznye tsennosti v sovremennom Kazakhstane: vzaimodeistvie i vliyanie na politiku RK v sfere religii: kollektivnaya monografiya [Secular and religious values in contemporary Kazakhstan: Interaction and influence on the religious policy of the Republic of Kazakhstan: Edited monograph]. Institut filosofii, politologii i religiovedeniya KN MNVO RK. (In Russian)
9 Baitenova, N. Zh., Meirбаев, B. B., Qurmanalieva, A. D., Beisenov, B. K., Borbasova, Q. M., Zatov, Q. A., Rysbekova, Sh. S., & Abzhalov, S. U. (2023). Qazirgi dástúrden tys dini ağymdar men kul’tter: Oqu quraly [Contemporary non-traditional religious movements and cults: Textbook]. Qazaq universiteti. (In Kazakh)
10 Baitenova, N. Zh., & Buzheeva, A. (2015). Vzaimosvyaz’ religii i gosudarstva v nezavisimom Kazakhstane [The relationship between religion and the state in independent Kazakhstan]. Vestnik KazNU. Seriya religiovedeniya, 6(2), 6–12. (In Russian)
11 Káribekuly, E., Zatov, Q., & Murzaraiymov, B. (2026). Qazaqstandaǵy eluínshiler shírkeuleríníń áleumettík róli men dini tázhíribelerí [The social role and religious practices of Pentecostal churches in Kazakhstan]. QazUU habarshysy. Dintanu seriyasy, 45(1), 58–66. https://doi.org/10.26577/EJRS45120266 (In Kazakh)
12 Sultanbayeva, E., Mukan, N., Borbassova, K., & Smagulova, K. (2026). Religious and cultural peculiarities of Presbyterian communities in Kazakhstan and other Central Asian countries. Pharos Journal of Theology, 107(2), 1–20. https://doi.org/10.46222/pharosjot.107.217
13 Borbasova, Q. M., & Sagnadina, A. T. (2019). Presviterïandyq ağymdar: tarïhy jáne qazirgi kezeń [Presbyterian movements: History and contemporary period]. QazUU habarshysy. Dintanu seriyasy, 17(1), 19–28. https://doi.org/10.26577/EJRS-2019-1-199 (In Kazakh)
14 Chto takoe presviterianskaya tserkov’ [What is a Presbyterian church?]. (n.d.). Zion Church. https://www.zionchurch.kz/blog/chto-takoe-presviterianskaya-cerkov-prostymi-slovami (In Russian)
15 Presviterïandyq shírkeuler [Presbyterian churches]. (n.d.). Wikipedia. https://kk.wikipedia.org/wiki/Пресвитериандық_шіркеулер (In Kazakh)
16 Borbasova, Q. M., & Sagnadina, A. T. (2019). Presviterïandyq ağymdar: tarïhy jáne qazirgi kezeń [Presbyterian movements: History and contemporary period]. QazUU habarshysy. Dintanu seriyasy, 17(1), 19–28. https://doi.org/10.26577/EJRS-2019-1-199 (In Kazakh)
17 Makgrat, A. (1998). Vvedenie v khristianskoe bogoslovie [An introduction to Christian theology] (Trans. from English). Rossiiskii gosudarstvennyi gumanitarnyi universitet. (In Russian)
18 Rysbekova, S., Kurmanaliyeva, A., & Borbassova, K. (2018). Educating for tolerance in Kazakhstan. CLCWeb: Comparative Literature and Culture, 20(2), Article 3237. https://doi.org/10.7771/1481-4374.3237
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Эльмира Султанбаева, Кудайберди Багашаров, Айнур Карыбаева
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.